Thứ Ba Tuần XII Thường niên  (Mt 7,6.12-14)

Đi qua cửa hẹp tình yêu

Con người thường thích một tôn giáo dễ chịu: không đòi thay đổi, không cần hy sinh, không phải trả giá. Nhưng Tin Mừng hôm nay cho thấy theo Đức Giêsu không chỉ là giữ vài nguyên tắc đạo đức, mà là bước vào một hành trình sống: biết trân trọng điều thánh thiêng, biết yêu thương cách tích cực, và dám sống vượt lên chính mình.

Ba giáo huấn tưởng như rời rạc lại nối kết rất chặt chẽ. Khi nhận ra giá trị của “ngọc trai Tin Mừng”, con người sẽ sống khác với tha nhân; và khi thật sự sống yêu thương, họ cũng chấp nhận bước vào con đường hẹp của hy sinh và từ bỏ.

1. “Ngọc trai” của Tin Mừng và sự thánh thiêng cần được gìn giữ

Đức Giêsu mở đầu bằng một câu rất mạnh: “Của thánh, đừng quăng cho chó; ngọc trai, chớ liệng cho heo” (c.6). Nghe qua dễ khiến người ta nghĩ Đức Giêsu khinh miệt người khác. Nhưng thật ra, trọng tâm không nằm ở “chó” hay “heo”, mà nằm ở “của thánh” và “ngọc trai”. Các Kitô hữu tiên khởi thường hiểu “của thánh” là Thánh Thể. Tài liệu Didache viết: “Không ai được ăn uống Thánh Thể nếu chưa chịu phép rửa.” Không phải vì Giáo Hội khép kín, nhưng vì điều thánh thiêng không thể bị biến thành thứ tùy tiện hay bị xúc phạm.

 “Ngọc trai” còn là hình ảnh của Tin Mừng. Đức Giêsu từng nói: “Nước Trời giống như viên ngọc quý” (Mt 13,46). Nhưng điều quý giá ấy có thể bị chà đạp nếu người ta cố tình xuyên tạc hay khước từ chân lý.

Ngày nay, người ta thường nhân danh “cởi mở” để tương đối hóa mọi chân lý: đạo nào cũng như nhau, sống sao cũng được. Nhưng nếu mọi thứ đều ngang nhau, thì cuối cùng chẳng còn gì là thánh thiêng nữa.

Đức Bênêđictô XVI từng cảnh báo về “nền độc tài của chủ nghĩa tương đối” (dictatorship of relativism), khi con người không còn phân biệt đúng sai, thật giả, thánh thiêng hay phàm tục. Không thể đón nhận điều thánh thiêng nếu lòng người còn đầy kiêu ngạo và thực dụng.

2. Luật vàng của Tin Mừng

Từ việc gìn giữ điều thánh thiêng, Đức Giêsu dẫn các môn đệ đến cách sống cụ thể với tha nhân: “Vậy tất cả những gì anh em muốn người ta làm cho mình, thì chính anh em cũng hãy làm cho người ta” (c.12). Đây được gọi là “Luật Vàng” (Golden Rule).

Nhiều truyền thống đạo đức cổ xưa đều dạy: “Điều mình không muốn thì đừng làm cho người khác.” Khổng Tử nói: “Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân.” Sách Tôbia viết: “Điều con ghét thì đừng làm cho ai” (Tb 4,15). Tất cả đều sâu sắc. Nhưng Đức Giêsu đi xa hơn: không chỉ tránh điều xấu, mà phải chủ động làm điều tốt.

Đó là bước chuyển từ “không gây hại” sang “sống yêu thương”. Không làm điều ác chưa chắc đã là người tốt. Có những sự vô cảm không vi phạm luật pháp, nhưng lại làm chết dần tình người.

Trong tiếng Hy Lạp, động từ Đức Giêsu dùng là poieite – “hãy làm”. Đức ái Kitô giáo luôn mang tính tích cực: bước tới, nâng đỡ, chữa lành và trao ban. Đó cũng là điều Đức Giêsu đã sống bằng một tình yêu cho đến cùng. Chính ở đây bắt đầu con đường hẹp.

3. Cửa hẹp: con đường của Tin Mừng

“Hãy qua cửa hẹp mà vào” (c.13). Cửa rộng luôn hấp dẫn hơn: sống dễ dãi, chiều theo đam mê, thỏa hiệp với sự dữ, sống cho mình. Con đường ấy đông người đi vì không cần cố gắng nội tâm. Ngược lại, cửa hẹp đòi hoán cải. Muốn đi qua phải biết bỏ lại nhiều thứ: kiêu ngạo, ích kỷ, hận thù, tham lam, những chiếc mặt nạ của cái tôi. Chính Đức Giêsu đã đi qua con đường hẹp của thập giá.

Có người đặt câu hỏi: tại sao Thiên Chúa không làm con đường cứu độ dễ hơn? Nhưng mọi điều lớn lao đều đòi trả giá. Không có tình yêu sâu đậm nào mà không cần hy sinh. Không có nhân cách trưởng thành nào mà không đi qua thử thách.

Cèbes, môn đệ của Socrate, từng viết trong Tabula: “Ngươi không thấy khung cửa hẹp ít người bước vào sao? Đó lại là con đường dẫn tới giáo huấn chân chính.” Bát Phúc chính là con đường hẹp ấy: hiền lành giữa bạo lực, thanh sạch giữa dục vọng, xót thương giữa hận thù, xây dựng hòa bình giữa chia rẽ. Thánh Phaolô cũng nói: “Chúng ta phải trải qua nhiều gian truân mới được vào Nước Thiên Chúa” (Cv 14,22).

Kết luận

Tin Mừng hôm nay không chỉ dạy vài nguyên tắc đạo đức, nhưng mở ra cả một linh đạo sống. Ai nhận ra giá trị của “ngọc trai Tin Mừng” sẽ không sống hời hợt nữa. Ai thật sự yêu thương sẽ không chỉ tránh điều xấu, nhưng chủ động làm điều thiện. Và ai dám sống như thế sẽ phải bước vào con đường hẹp của hy sinh, tha thứ và từ bỏ mình. Con đường ấy ít người đi, nhưng lại là con đường dẫn tới sự sống.

Lm. Thái Nguyên

https://giaophancantho.org/chi-tiet/di-qua-cua-hep-tinh-yeu--thu-ba-tuan-xii-thuong-nien--mt-761214