Chúa Nhật XXX Thường Niên A

(Xh 22, 20-26; 1Tx 1, 5c-10; Mt 22, 34-40)

Lm. Clêmentê Nguyễn Văn Lanh

SUY NIỆM 1: YÊU NHƯ THẾ NÀO CHO ĐÚNG?

Có một câu chuyện vui kể rằng: Ngày xưa, có một cô gái ngày đêm thêu một bức tranh tình yêu. Cô luôn miệng nói: “Tôi yêu vương quốc, tôi yêu hoàng tử bằng cả trái tim!”

Một đêm mưa bão, hoàng tử cải trang thành một người hành khất rách rưới, hôi hám, đến gõ cửa xin chút thức ăn.

Cô gái nhăn mặt xua đuổi: Bẩn quá! Đừng làm dơ thềm nhà tôi! Tôi đang bận thêu tranh tình yêu để dâng hoàng tử! Rồi cô đóng sầm cửa lại.

Hoàng tử đứng ngoài trời mưa, chỉ biết thở dài và thầm nói: Cô ấy yêu một người rất xa, nhưng lại không thương nổi một con người đang ở ngay trước cửa nhà mình!

Câu chuyện nghe vui, nhưng cũng đáng để chúng ta suy nghĩ.

Ngày nay, chúng ta có thể “thả tim” rất nhanh trên mạng, nhưng đôi khi lại khó trao một nụ cười cho người đang sống bên cạnh. Có khi chúng ta rất xúc động trước những hoàn cảnh xa xôi, nhưng lại vô tâm với cha mẹ, vợ chồng, con cái đang ở ngay trong nhà.

Nói cách khác: giỏi yêu điều xa xăm, nhưng lại vụng về với người bên cạnh.

Vậy yêu như thế nào cho đúng?

Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu cho chúng ta câu trả lời rất rõ: Mến Chúa và Yêu Người.

1. Mến Chúa: Đừng Đạo Đức Nửa Vời

Chúng ta có thể đọc kinh rất sốt sắng trong nhà thờ, nhưng nếu bước ra khỏi nhà thờ lại cằn nhằn, gian dối, nóng giận, ích kỷ… thì có một vấn đề cần phải xem lại.

Mến Chúa không chỉ là nói “con yêu Chúa”, mà là chọn Chúa trong những quyết định cụ thể của cuộc sống.

Giữa tiền bạc không ngay chính và sự trung thực, tôi chọn trung thực.

Giữa trả đũa và tha thứ, tôi chọn tha thứ.

Giữa ích kỷ và hy sinh, tôi chọn hy sinh.

Giữa làm theo ý mình và làm điều đẹp lòng Chúa, tôi chọn điều đẹp lòng Chúa.

Đó mới là mến Chúa. Mến Chúa không đo bằng số lần chúng ta nói “Lạy Chúa”, nhưng được chứng minh bằng những lựa chọn của chúng ta mỗi ngày.

Đặt Chúa ở vị trí số một trong cuộc đời, đó là Mến Chúa.

2. Yêu Người: Đừng Chỉ “Thả Tim”, Hãy “Trao Tim”

Chúa Giêsu dạy: “Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình.”

Yêu người có hai mức độ.

- Mức tối thiểu: đừng làm hại người khác. Không áp bức người yếu thế. Không nói những lời làm người khác đau lòng. Không vu khống, không xúc phạm, không gian dối, không trả thù. Không làm điều ác đã là một bước đầu của tình yêu. Nhưng người Kitô hữu không dừng lại ở đó.

- Mức cao hơn: chủ động làm điều tốt. Thấy một người già cần giúp đỡ ta đưa tay ra. Thấy một người đang buồn ta hỏi một câu chân thành. Thấy một người bệnh ta ghé thăm một chút. Thấy người đang gặp khó khăn ta chia sẻ trong khả năng của mình. Đôi khi chúng ta nghĩ phải làm điều gì thật lớn lao mới gọi là yêu thương. Không cần!

Một ly nước. Một cú điện thoại. Một lời hỏi thăm. Một cái nắm tay. Một lần chịu khó lắng nghe… Những điều rất nhỏ ấy có thể trở thành một món quà rất lớn đối với một người đang cô đơn. Vì thế: Đừng chỉ “thả tim” trên mạng. Hãy biết “trao tim” ngoài đời.

3. Mến Chúa Và Yêu Người: Hai Chân Cùng Bước

Mến Chúa và yêu người giống như hai chân của một người. Chân trái bước mà chân phải không bước thì đi rất khó. Cũng vậy, chỉ nói “tôi yêu Chúa” mà không yêu người anh em thì tình yêu ấy chưa trọn vẹn. Thánh Gioan nói rất mạnh: “Ai nói mình yêu mến Thiên Chúa mà lại ghét anh em mình, thì đó là kẻ nói dối.”

Đặc biệt, thước đo tình yêu của chúng ta không phải là cách chúng ta đối xử với người ngoài, mà là cách chúng ta đối xử với những người sống chung một mái nhà.

Ra ngoài thì: “Dạ, thưa bác!”  “Dạ, thưa cô!” “Xin lỗi anh!”  “Cảm ơn chị!”

Nhưng về đến nhà thì: “Biết rồi!”  “Nói hoài!”  “Mệt quá!”  “Để đó!”

Có khi với người ngoài chúng ta rất lịch sự, còn với người thân thì… “miễn phí nên sử dụng hơi mạnh tay!” Đó là điều mỗi người cần xét lại.

Nếu chúng ta thật sự mến Chúa, thì tình yêu ấy phải bắt đầu từ bàn ăn, căn bếp, phòng khách, nơi làm việc và những người đang sống bên cạnh mình.

4. Ba Chữ “T” Để Sống Tin Mừng

Để Lời Chúa hôm nay không chỉ nghe hay rồi quên, chúng ta có thể nhớ 3 chữ T: Thương-Tha-Trao.

- Thương: Thương người bên cạnh bằng cách lắng nghe thay vì phán xét.

Nhiều khi người khác không cần chúng ta giải quyết vấn đề; họ chỉ cần có một người chịu ngồi xuống và lắng nghe.

- Tha: Tha thứ cho người làm chúng ta tổn thương. Tha thứ không có nghĩa là điều sai trở thành đúng, nhưng là không để vết thương biến thành hận thù trong lòng mình.

Tha thứ không chỉ đem lại bình an cho người khác, mà trước hết giải thoát chính Chúng Ta.

- Trao: Trao thời gian. Trao sự hiện diện. Trao một lời động viên. Trao một việc bác ái. Đừng để người thân phải nói: “Có điện thoại của con, mà không có thời gian của con.”

Đừng chỉ gửi cho nhau những biểu tượng trái tim; hãy trao cho nhau một trái tim biết yêu thương thật sự.

Anh chị em thân mến,

Chúng ta không cần đi đâu thật xa để thực hành điều răn yêu thương. Người thân bên cạnh chính là “người thân cận” đầu tiên Chúa trao cho chúng ta.

Mến Chúa thì hãy thể hiện bằng đời sống. Yêu người thì hãy bắt đầu từ những điều nhỏ bé. Và nếu hôm nay chúng ta chỉ nhớ được một câu, xin nhớ câu này: Nói ít hơn-Làm nhiều hơn. Thương thật-Sống thật-Yêu thật.

Xin Chúa cho mỗi người chúng ta biết mến Chúa bằng cả trái tim và yêu người bằng những việc làm cụ thể, để người khác có thể nhận ra tình yêu của Thiên Chúa qua chính cuộc đời chúng ta. Amen.

SUY NIỆM 2: “NHƯ CHÚA YÊU”

Trong ngôn ngữ con người, có lẽ không từ ngữ nào được nhắc đến nhiều như hai chữ “tình yêu”, bởi vì “Thiên Chúa là tình yêu” (1Ga 4,16). Tuy nhiên, không phải tình yêu nào cũng đẹp và đúng nghĩa. Tình yêu chỉ đạt đến sự viên mãn khi chúng ta biết yêu theo gương Chúa Giêsu.

Phụng vụ Lời Chúa hôm nay nhắc nhở chúng ta hai điều răn quan trọng nhất: mến Chúa hết lòng và yêu người như chính mình. Nhưng Chúa Giêsu còn mời gọi chúng ta đi xa hơn: không chỉ yêu như mình muốn, mà còn phải biết yêu “như Chúa yêu”.

Tin Mừng kể lại việc một người thông luật hỏi Chúa Giêsu: “Thưa Thầy, trong sách Luật Môsê, điều răn nào là điều răn trọng nhất?” Chúa trả lời bằng cách kết hợp hai điều răn: yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn; yêu người thân cận như chính mình. Như thế, mọi lề luật đều quy về tình yêu. Mến Chúa và yêu người là hai mặt không thể tách rời của đời sống Kitô hữu.

Vậy yêu “như Chúa yêu” là yêu như thế nào?

1. Yêu chân thành và trung tín

Mến Chúa hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn là yêu Chúa bằng cả con người mình: bằng lý trí, ý chí, tình cảm và tự do. Đó không phải là tình yêu mù quáng hay chỉ dựa vào cảm xúc nhất thời, nhưng là tình yêu chân thành, trung tín, biết lắng nghe và thực hành ý Chúa.

Yêu Chúa cũng có nghĩa là luôn đặt Chúa ở vị trí ưu tiên, không vì tiền bạc, danh vọng hay lợi ích riêng mà bỏ quên các giới răn của Người. Dù gặp khó khăn hay phải hy sinh, chúng ta vẫn trung thành với Chúa.

2. Yêu quảng đại và không loại trừ ai

Yêu người như chính mình là biết tôn trọng, quan tâm và đối xử với người khác như điều mình mong muốn được đón nhận. Nhưng Chúa Giêsu còn mời gọi chúng ta yêu vượt lên trên những người thân thuộc, những người dễ mến hay có thể đem lại lợi ích cho mình.

Yêu “như Chúa yêu” là biết quan tâm đến người nghèo, người đau yếu, người cô đơn và những ai bị bỏ quên; biết tha thứ cho người xúc phạm đến mình, cầu nguyện cho người làm mình tổn thương, và không lấy điều ác đáp trả điều ác.

Bài đọc I nhắc chúng ta đừng áp bức khách ngoại kiều, đừng làm hại cô nhi, quả phụ và đừng lợi dụng người nghèo. Như thế, tình yêu không chỉ nằm trên môi miệng, nhưng phải được thể hiện bằng sự tôn trọng, cảm thông và những việc làm cụ thể.

3. Yêu bằng sự hy sinh và trao ban

Tình yêu của Chúa Giêsu không dừng lại ở lời nói hay cảm xúc, nhưng trở thành hành động phục vụ và hiến thân. Người chữa lành bệnh tật, nâng đỡ những người đau khổ, tha thứ cho tội nhân và cuối cùng hiến mạng sống mình để cứu độ chúng ta.

Chúa mời gọi chúng ta bước theo con đường ấy: biết hy sinh thời giờ để lắng nghe, chia sẻ của cải với người túng thiếu, nhẫn nại với người khó tính, tha thứ khi bị xúc phạm và phục vụ mà không tính toán thiệt hơn.

Không phải lúc nào yêu thương cũng dễ dàng. Nhưng khi biết kết hợp với Chúa và đón nhận ơn Người, chúng ta sẽ có sức mạnh để yêu cả khi phải hy sinh.

Anh chị em thân mến, yêu Chúa và yêu người là điều răn căn bản; yêu chân thành, yêu quảng đại và yêu bằng sự hy sinh là cách chúng ta sống điều răn ấy theo gương Chúa Giêsu. Xin mỗi người tự hỏi: Tôi đang yêu theo ý riêng mình, hay đang tập yêu theo cách Chúa yêu?

Lạy Chúa Giêsu, yêu Chúa đã khó, yêu người như chính mình lại càng khó hơn; huống chi yêu người như Chúa yêu! Xin tuôn đổ tình yêu và ân sủng Chúa vào tâm hồn chúng con, để chúng con biết vượt thắng ích kỷ, quảng đại tha thứ và sẵn sàng hy sinh phục vụ anh chị em. Xin cho đời sống chúng con trở thành dấu chỉ tình yêu của Chúa giữa lòng thế giới hôm nay. Amen.

SUY NIỆM 3: YÊU NHƯ THẾ NÀO CHO ĐÚNG?

Có lẽ hai chữ đẹp nhất và được nhắc nhiều nhất trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta, đó chính là hai chữ “Tình Yêu”. Thánh Gioan định nghĩa: “Thiên Chúa Là Tình Yêu.” (1Ga 4,16) Vì Tình Yêu khởi nguồn từ Thiên Chúa và là Đấng trao ban Tình Yêu nên Tình Yêu đến từ Thiên Chúa vốn dĩ rất hoàn mỹ, tinh tuyền, cao thượng và phong phú.

Xin Chúa đong đầy Tình Yêu tinh tuyền của Chúa vào tâm hồn chúng ta để chúng ta biết yêu Chúa và yêu tha nhân giống như tình yêu mà Chúa đã dành cho chúng ta.

Một trong những tranh luận thường xuyên được đặt ra trong cuộc sống chúng ta là: chọn Thiên Chúa hay chọn con người?

Đối với những ai theo khuynh hướng duy vật thì cho rằng: phải hoàn toàn dấn thân cho sự thăng tiến con người. Với họ thì Thiên Chúa chẳng có ích lợi gì cả, đó là những người theo tư tưởng Mácxít. Ngược lại, đối với những người theo khuynh hướng duy tâm thì choa rằng: phải hoàn toàn dấn thân cho Thiên Chúa bằng đời sống đạo đức như: siêng năng đọc kinh, cầu nguyện, nhưng lại xem thường bổn phận thực hành bác ái đối với tha nhân.

Phải chăng khi thờ phượng Thiên Chúa, con người được phép lãng quên tha nhân? Đó chính là vấn nạn đã được đặt ra cách nay hơn hai ngàn năm, qua câu hỏi của nhà thông luật trong bài Tin mừng hôm nay: “Thưa Thầy, trong sách Luật Môsê, điều răn nào là điều răn trọng nhất?” (Mt 22,36) Với câu hỏi này những người thuộc nhóm Xa-đốc, Pha-ri-sêu không nhằm tìm hiểu về chân lý cho bằng nhắm đến hai mục tiêu thâm hiểm:

1. Thử xem trình độ am hiểu về Thánh kinh và Lề luật của Chúa Giêsu ở mức độ nào? Với hy vọng tìm ra sơ hở qua câu trả lời của Đức Giêsu mà bắt bẻ và hạ nhục Người.
2. Họ cũng dò xem Đức Giêsu đang ủng hộ và đứng về phe nhóm nào? Bởi lẽ, thời bấy giờ có khá nhiều phe nhóm, mỗi phe nhóm lại đề cao một số luật lệ.

Chúa Giêsu dư biết dã tâm của họ. Tuy nhiên vì muốn xác định lại tính chất tinh tuyền của lề luật nên Ngài đã trích dẫn lại hai câu Thánh kinh, một trong sách Đệ-nhị-luật: “Ngươi phải yêu mến Chúa là Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi.”(Đnl 6, 5). Và một trong sách Lê-vi: “Ngươi phải yêu thương người thân cận như chính mình” (Lv 19, 18). Rồi Ngài kết luận: “Toàn thể lề luật và sách các tiên tri đều tóm lại trong hai giới răn đó”. Như vậy là đã rõ, điều luật quan trọng nhất mà Thiên Chúa ban cho nhân loại chính là mến Chúa và yêu người.

- “Mến Chúa hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn.” Nghĩa là phải yêu Chúa trọn vẹn cả con người, cả đời sống chúng ta. Phải đặt Chúa vào vị trí trung tâm của đời sống và phải yêu Chúa trên hết mọi sự và trên hết mọi loại. Chúa phải luôn là số 1-number one.

Yêu mến Chúa không chỉ tôn vinh, chúc tụng, thờ lạy và cầu xin Chúa mà còn phải tuân giữ lời Chúa dạy. Yêu ai thì vui sướng làm theo lời người đó mong muốn. Vậy nếu yêu Chúa thì ta phải có những quyết định, những chọn lựa, những lời nói và việc làm theo đúng như thánh ý của Chúa muốn.

- “Yêu người thân cận như chính mình.” Người thân cận nên nhớ không chỉ là những người thân trong gia đình mình, trong nhóm mình, trong tập thể mình, mà là cả những người xa lạ, những người yếu thế, những người ngoại kiều, những người mẹ góa con côi như trong Bài đọc 1 hôm nay nói đến. Và yêu người không chỉ là tuyên bố chung chung: tôi yêu hết mọi người, nhưng còn phải thể hiện bằng những việc làm cụ thể để giúp đỡ người khác.

Thực tế cho thấy: Nhiều tôn giáo dạy yêu mến Chúa hay thần thánh, nhưng lại kêu gọi trả thù, cổ vũ chiến tranh khủng bố gây đau khổ và giết chóc đồng loại. Nhiều đảng phái chính trị và trào lưu xã hội từng hô hào yêu thương đồng loại, nhưng lại chủ trương gạt bỏ Thiên Chúa và loại trừ thần thánh ra khỏi xã hội. Cả hai quan niệm và hành động ấy đều bị lệch lạc, sai lầm gây nên đau khổ và chết chóc.

Riêng Chúa Giêsu thì rất độc đáo, Ngài không tách biệt nhưng đã nối kết 2 điều răn mến Chúa và yêu người lại thành một điều răn duy nhất tựa như đồng tiền hai mặt. Đã mến Chúa thật lòng thì cũng phải yêu người hết lòng không thể tách biệt được. Chu toàn mến Chúa và yêu người sẽ làm cho Đạo Chúa trở thành đạo yêu thương trọn hảo, giúp con người vui hưởng hạnh phúc đời này và cả đời sau trong Tình Yêu vĩnh cửu.

Nói đến hai chữ “yêu thương” thì ai cũng nói được. Tuy nhiên thực hành điều luật yêu thương như Chúa dạy thì không hề dễ chút nào.

- Thật khó khi chúng ta phải đặt Chúa vào vị trí trung tâm và tối cao trong đời sống mình, trong khi ngoài kia xã hội vẫn còn chủ trương vô thần và tôn thờ chủ nghĩa vật chất.

- Thật không dễ chút nào khi phải nói lời tha thứ, phải cầu nguyện và làm ơn cho những người thù ghét và luôn tìm cách hãm hại mình trong một thời đại quá đề cao lòng tự trọng, sự tự do và tinh thần cá nhân chủ nghĩa.

Khó! nhưng Đức Giêsu đã làm được và trở nên gương mẫu cho chúng ta noi theo. Cho nên chúng ta tin rằng với sức mạnh và ơn thiêng Chúa ban, nhờ lời chuyển cầu của Mẹ Maria Mân Côi, chúng ta sẽ thực hiện được, bởi vì “đối với Thiên Chúa thì mọi sự đều có thể.” (Mc 10,27; x Lc 1,37).

Xin Chúa đong đầy sức mạnh tình yêu và ân sủng của Người vào trong tâm hồn chúng con, để chúng con có đủ sức mạnh và lòng can đảm thực thi giới luật tình yêu mà Chúa chỉ dạy. Amen.

SUY NIỆM 4: ĐÔI CÁNH ĐỂ BAY LÊN

Máy bay cần có hai cánh mới có thể cất cánh và bay lên bầu trời. Chim trời cũng cần có đôi cánh để tung bay khắp bốn phương. Cũng vậy, muốn tiến về quê trời, người Kitô hữu cần có hai “đôi cánh” thiêng liêng mà Chúa Giêsu dạy trong Tin Mừng hôm nay: mến Chúa và yêu người.

Khi một người thông luật hỏi Đức Giêsu đâu là điều răn trọng nhất, Người trả lời: “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi.” Đó là điều răn thứ nhất. Còn điều răn thứ hai cũng quan trọng không kém: “Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình” (Mt 22,37-39).

Như thế, mến Chúa và yêu người chính là hai điều răn nền tảng của đời sống Kitô hữu. Hai điều ấy không thể tách rời nhau.

1. Đôi cánh thứ nhất: Mến Chúa trên hết mọi sự

Mến Chúa là tin tưởng, thờ phượng, cầu nguyện, tham dự Thánh lễ và sống theo Lời Người. Đó là đặt Chúa vào vị trí ưu tiên trong đời sống, biết tìm kiếm và thực hành thánh ý Người trong mọi hoàn cảnh.

Tuy nhiên, nếu chúng ta siêng năng đọc kinh, dự lễ mà lại sống ích kỷ, gian dối, thờ ơ trước nỗi đau của người khác, thì lòng đạo đức ấy chưa phản ánh trọn vẹn tình yêu Chúa mong muốn.

Mến Chúa không chỉ bằng lời kinh, nhưng bằng cả cuộc đời sống theo Tin Mừng.

2. Đôi cánh thứ hai: Yêu người bằng việc làm cụ thể

Yêu người là biết quan tâm, chia sẻ, phục vụ và giúp đỡ những người chung quanh, nhất là người nghèo khổ, bệnh tật, cô đơn và bất hạnh.

Trong dụ ngôn về cuộc phán xét chung, Chúa Giêsu cho thấy Người đồng hóa mình với những người bé mọn: khi chúng ta cho người đói ăn, cho người khát uống, thăm viếng người đau yếu và giúp đỡ người túng thiếu, là chúng ta làm cho chính Chúa (x. Mt 25,35-40).

Vì thế, nếu chúng ta nói mình yêu Chúa nhưng lại nhắm mắt làm ngơ trước những người đang cần được giúp đỡ, thì chúng ta đang làm suy yếu đôi cánh thứ hai của mình.

Yêu người không chỉ bằng lời nói, nhưng bằng những việc bác ái cụ thể mỗi ngày.

3. Có đủ hai cánh mới bay lên

Chúng ta không thể chỉ chọn một trong hai: hoặc mến Chúa, hoặc yêu người. Mến Chúa thúc đẩy chúng ta yêu người; còn tình yêu chân thành dành cho tha nhân là dấu chỉ cụ thể của lòng mến Chúa. Nếu chỉ lo việc đạo đức mà không quan tâm đến tha nhân, chúng ta như con chim bị thương một cánh, khó có thể tung bay. Nếu chỉ nói yêu người mà quên Thiên Chúa, nguồn mạch tình yêu, chúng ta cũng chưa sống trọn vẹn ơn gọi Kitô hữu. Trái lại, khi vừa siêng năng thờ phượng Chúa, vừa quảng đại yêu thương và phục vụ anh chị em, chúng ta đang từng ngày sống theo con đường Chúa Giêsu chỉ dạy, hướng đến sự sống đời đời.

Dĩ nhiên, thiên đàng là hồng ân Thiên Chúa ban, chứ không phải phần thưởng chúng ta tự mình đạt được. Nhưng nhờ ơn Chúa, chúng ta được mời gọi sống đức tin bằng tình yêu cụ thể.

Anh chị em thân mến, Chúa đã ban cho chúng ta đôi cánh tuyệt vời để tiến về quê trời: mến Chúa và yêu người. Đừng để sự ích kỷ làm gãy cánh yêu thương; cũng đừng để sự thờ ơ làm nguội lạnh lòng mến Chúa. Mỗi ngày, chúng ta hãy tự hỏi: Tôi đã dành thời gian cho Chúa chưa? Tôi đã làm được điều gì tốt đẹp cho người bên cạnh?

Xin Chúa giúp chúng ta luôn giữ vững đôi cánh mến Chúa và yêu người. Xin cho chúng ta biết siêng năng cầu nguyện, trung thành sống Lời Chúa và quảng đại phục vụ tha nhân, để từng ngày tiến gần hơn đến quê trời, nơi chúng ta được hưởng hạnh phúc muôn đời bên Chúa. Amen.