SUY NIỆM LỜI CHÚA

Thứ Tư Tuần XX Thường niên

(Ed 34,1-11; Mt 20,1-16a)

Lm. Clêmentê Nguyễn Văn Lanh

✠ Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mattheu 

¹ Khi ấy, Đức Giê-su kể cho các môn đệ nghe dụ ngôn này: “Nước Trời giống như chuyện chủ nhà kia, vừa tảng sáng đã ra mướn thợ vào làm việc trong vườn nho của mình. ² Sau khi đã thoả thuận với thợ là mỗi ngày một quan tiền, ông sai họ vào vườn nho làm việc. ³ Khoảng giờ thứ ba, ông trở ra, thấy có những người khác ở không, đang đứng ngoài chợ. ⁴ Ông cũng bảo họ: ‘Cả các anh nữa, hãy đi vào vườn nho, tôi sẽ trả cho các anh hợp lẽ công bằng.’ ⁵ Họ liền đi. Khoảng giờ thứ sáu, rồi giờ thứ chín, ông lại trở ra và cũng làm y như vậy. ⁶ Khoảng giờ mười một, ông trở ra và thấy còn có những người khác đứng đó, ông nói với họ: ‘Sao các anh đứng đây suốt ngày không làm gì hết?’. ⁷ Họ đáp: ‘Vì không ai mướn chúng tôi.’ Ông bảo họ: ‘Cả các anh nữa, hãy đi vào vườn nho!’. ⁸ Chiều đến, ông chủ vườn nho bảo người quản lý: ‘Anh gọi thợ lại mà trả công cho họ, bắt đầu từ những người vào làm sau chót tới những người vào làm trước nhất.’ ⁹ Vậy những người mới vào làm lúc giờ mười một tiến lại, và lãnh được mỗi người một quan tiền. ¹⁰ Khi đến lượt những người vào làm trước nhất, họ tưởng sẽ được lãnh nhiều hơn, thế nhưng cũng chỉ lãnh được mỗi người một quan tiền. ¹¹ Họ vừa lãnh vừa cằn nhằn chủ nhà: ¹² ‘Mấy người sau chót này chỉ làm có một giờ, thế mà ông lại coi họ ngang hàng với chúng tôi là những người đã phải làm việc nặng nhọc cả ngày, lại còn bị nắng nôi thiêu đốt’. ¹³ Ông chủ trả lời cho một người trong bọn họ: ‘Này bạn, tôi đâu có xử bất công với bạn. Bạn đã chẳng thoả thuận với tôi là một quan tiền sao? ¹⁴ Cầm lấy phần của bạn mà đi đi. Còn tôi, tôi muốn cho người vào làm sau chót này cũng được bằng bạn đó. ¹⁵ Chẳng lẽ tôi lại không có quyền tuỳ ý định đoạt về những gì là của tôi sao? Hay vì thấy tôi tốt bụng, mà bạn đâm ra ghen tức?’. ^16a Thế là những kẻ đứng chót sẽ được lên hàng đầu, còn những kẻ đứng đầu sẽ phải xuống hàng chót”.

SUY NIỆM 1: LÒNG THƯƠNG XÓT VƯỢT TRÊN CÔNG BẰNG TỰ NHIÊN

Thiên Chúa là Đấng công bằng, nhưng trên hết, Ngài là Đấng giàu lòng thương xót. Đó chính là chân lý cốt lõi được Đức Giêsu mạc khải qua dụ ngôn Những người thợ làm vườn nho trong trang Tin Mừng hôm nay.

1. Thiên Chúa là Đấng công bằng

Những người thợ làm việc từ sáng sớm đã tỏ ra bất bình và cằn nhằn về cách trả lương của ông chủ. Họ tính toán theo lẽ công bằng tự nhiên: làm nhiều giờ, vất vả dầm mưa nắng thì phải nhận lương cao hơn người chỉ làm một giờ cuối ngày. Thế nhưng, tất cả đều nhận chung một đồng tiền công.

Thoạt nghe, cách hành xử của ông chủ có vẻ bất công. Nhưng xét theo thỏa thuận ban đầu, ông chủ hoàn toàn công bằng vì đã trả đúng một đồng như hai bên đã cam kết. Ông không bớt một xu nào của những người thợ làm từ sáng sớm. Còn việc ông trả cho người đến sau bằng số tiền đó là vì lòng nhân ái của ông đối với hoàn cảnh túng thiếu của họ.

Trong đời sống đức tin, Thiên Chúa luôn thưởng phạt công minh theo từng hành vi thiện ác của mỗi người. Tuy nhiên, chúng ta không thể lấy tiêu chuẩn tính toán của con người để áp đặt cho Thiên Chúa, càng không thể đòi hỏi Ngài phải công thẳng theo kiểu sòng phẳng, “vì nếu Chúa chấp tội, nào ai đứng vững được” (Tv 130,3).

2. Thiên Chúa là Đấng giàu lòng thương xót

Thiên Chúa không chỉ công bằng mà Ngài còn thương xót vô cùng. Những người thợ được gọi từ sáng sớm đã là một đặc xá lớn lao, vì họ có công việc ổn định, không phải sống trong tâm trạng phập phồng lo lắng vì thất nghiệp. Ngược lại, những người đến vào giờ thứ mười một là những kẻ cô đơn, bị bỏ rơi bên lề xã hội, phải lang thang suốt ngày tìm kiếm miếng cơm áo mặc. Ông chủ gọi họ vào làm không phải vì nhu cầu lao động, mà vì lòng thương xót: ông muốn trao cho họ một cơ hội sống.

Hình ảnh ông chủ chính là Thiên Chúa, và vườn nho là Giáo Hội của Ngài. Trong Bài đọc I, qua ngôn sứ Êzêkiên, Thiên Chúa lên tiếng trách phạt những mục tử ích kỷ chỉ biết chăn nuôi chính mình mà bỏ mặc đoàn cừu. Đồng thời, Ngài hứa chính Ngài sẽ đứng ra tìm kiếm, chăm sóc và quy tụ đoàn cừu bơ vơ. Việc Thiên Chúa mời gọi tất cả mọi người vào vườn nho Giáo Hội — dù ở tuổi thanh xuân ban mai hay lúc xế bóng chiều tà — đều là quà tặng của tình thương.

Xin Chúa cho chúng ta đừng cậy dựa hay tự hào về những công lao dâng hiến của bản thân, nhưng biết khiêm tốn tạ ơn vì được làm con Chúa. Xin ban cho chúng ta trái tim nhân ái của Ngài, để chúng ta không ganh tỵ với anh chị em, mà biết mừng rỡ trước muôn vàn ân sủng Chúa ban cho mỗi người. Amen.

SUY NIỆM 2: RA KHỎI SỰ GANH TỴ ĐỂ SỐNG TÌNH THƯƠNG

Câu chuyện: Tại một giáo xứ nọ, giáo dân chia rẽ thành hai nhóm: một nhóm ủng hộ Cha Sở cao niên, nhóm kia lại nghiêng về Cha Phó trẻ trung, năng nổ.

- Một hôm, nhóm ủng hộ Cha Sở đến phàn nàn: Thưa Cha, Cha ở đây lâu năm, công cao đức trọng, sao Cha lại để Cha Phó thay đổi nề nếp và thu hút hết cảm tình của thanh thiếu niên? Xin Cha có biện pháp can thiệp.

- Cha Sở bình tĩnh hỏi lại: Giữa tôi và Cha Phó, ai vất vả hơn? 

- Thưa, Cha Phó vất vả hơn.

- Cha Sở chậm rãi nói: Ngài còn trẻ, còn sức lực nên phải dấn thân nhiều. Chúa lo liệu cho Ngài có những người thông cảm, cộng tác là điều rất tốt đẹp. Tôi là người đáng lẽ đã về hưu, sao các ông bà lại đi so bì sự dấn thân của một người trẻ với tôi? Khi tôi còn trẻ, tôi cũng từng được thương mến như thế. Bây giờ Cha Phó vẫn còn đó những khó khăn, trách nhiệm nặng nề. Sao chúng ta không mừng cho công việc chung của Giáo xứ?

- Nghe những lời đầy bao dung của Cha Sở, nhóm giáo dân cảm thấy xấu hổ vì sự hẹp hòi, cặn kẽ của mình. Từ đó, nạn phe phái trong giáo xứ dần suy giảm.

Điểm nhấn của bài Tin Mừng hôm nay phản ánh hai góc nhìn hoàn toàn trái ngược nhau:

- Lối suy nghĩ của người thợ giờ thứ nhất: Tính toán theo lẽ công bằng giao kèo. Họ nghĩ làm nhiều thì buộc chủ phải trả nhiều, và họ cảm thấy bị xúc phạm khi người khác nhận phần thưởng bằng mình.

- Lối suy nghĩ của Thiên Chúa: Ngài ban thưởng không dựa trên sự tích toán công xá, mà dựa trên tình thương và lòng quảng đại.

Người Do Thái thời xưa thường giữ luật với thái độ tích công để "buộc" Thiên Chúa phải ban ơn. Nhưng Đức Giêsu mạc khải rằng: Ân sủng Nước Trời là quà tặng tự do của Tình Yêu, chứ không phải là món nợ Thiên Chúa phải trả cho con người.

Nếu ứng xử theo lẽ công bằng thuần túy, một đứa trẻ bẩm sinh yếu đau trong gia đình sẽ bị ngó lơ vì chẳng đóng góp được gì. Nhưng cha mẹ lại chăm sóc đứa con tật nguyện ấy nhiều nhất, đó là lý lẽ của Tình Thương. Thiên Chúa cũng đối xử với chúng ta như thế. Nếu Ngài xử theo công bằng, không ai trong chúng ta xứng đáng nhận cõi sống đời đời.

Đừng bao giờ ganh tỵ khi thấy người khác (những người mới trở lại, những người ăn năn sám hối muộn màng) được nhận ân sủng Chúa. Hãy nhận ra diễm phúc lớn lao của chính mình vì đã được biết Chúa, ở trong nhà Chúa và phục vụ Ngài sớm hơn những người khác.

Xin Chúa thương chữa lành khỏi tâm hồn chúng ta tính ích kỷ, sự ganh tỵ và thói so đo hơn thua với anh chị em. Xin dạy chúng ta biết nhìn đời và nhìn người bằng ánh mắt bao dung, quảng đại của Chúa, để chúng con luôn sống trong tâm tình tạ ơn và chan hòa tình thương. Amen.

SUY NIỆM 3: LÒNG QUẢNG ĐẠI VƯỢT TRÊN SỰ TÍNH TOÁN

Trang Tin Mừng hôm nay tường thuật dụ ngôn Những người thợ làm vườn nho. Qua đó, Đức Giêsu vén mở cho chúng ta thấy một chân lý sâu xa: Thiên Chúa không hành xử theo lối tính toán sòng phẳng của con người, nhưng Ngài hành động theo lòng thương xót và sự quảng đại vô biên.

Những người thợ được thuê từ 6 giờ sáng đã cằn nhằn khi thấy người đến làm lúc 5 giờ chiều cũng nhận được đúng một đồng tiền công. Theo cái nhìn công bằng tự nhiên, họ cảm thấy bị thiệt thòi. Tuy nhiên, xét theo góc độ hợp đồng, ông chủ không hề bất công vì đã trả đúng số tiền hai bên thỏa thuận. Sự cằn nhằn của họ không xuất phát từ việc họ bị tráo trở, mà đến từ lòng ganh tỵ khi thấy chủ quảng đại với người khác.

Hình ảnh ông chủ chính là Thiên Chúa, và vườn nho là Nước Trời. Ơn cứu độ và tình thương của Chúa là món quà hoàn toàn miễn phí, chứ không phải là món nợ Ngài phải trả cho công xá của chúng ta.

- Những người thợ từ giờ thứ nhất đại diện cho những ai diễm phúc được biết Chúa sớm. Đặc quyền lớn nhất của họ không phải là được đòi hỏi nhiều hơn, mà là đã được sống trong ân sủng và tình thương của Chúa trọn cả ngày đời.

- Những người thợ giờ thứ mười một đại diện cho những tâm hồn bơ vơ, bị bỏ rơi bên lề, hoặc ăn năn sám hối muộn màng. Thiên Chúa vẫn mở rộng vòng tay đón nhận và trao cho họ phần thưởng trọn vẹn của Nước Trời.

Trong Bài đọc I, qua ngôn sứ Êzêkiên, Thiên Chúa trách phạt những mục tử ích kỷ chỉ biết chăm xót cho bản thân mà bỏ mặc đoàn cừu. Ngài tuyên bố chính Ngài sẽ đứng ra tìm kiếm, quy tụ và chăn dắt đoàn cừu bơ vơ. Lòng thương xót ấy được thể hiện trọn vẹn nơi Đức Giêsu, Mục Tử Hảo Hạng, Đấng luôn đi tìm kẻ hư mất và sẵn sàng đón nhận tất cả mọi người vào vườn nho Giáo Hội.

Suy niệm Lời Chúa hôm nay, chúng ta được mời gọi nhìn lại thái độ sống đạo của mình: Chúng ta giữ đạo vì lòng yêu mến và biết ơn, hay vì thói tính toán tích công với Chúa? Chúng ta có vui mừng khi thấy anh chị em lỡ bước quay trở về với Chúa, hay lại mang tâm lý ganh tỵ của những người thợ giờ thứ nhất?

Xin Chúa chữa lành tâm hồn chúng ta khỏi tính ích kỷ, so đo và ganh tỵ trước những ân sủng Chúa ban cho anh chị em. Xin cho chúng ta luôn biết ơn vì diễm phúc được làm con Chúa, và dạy chúng ta biết mở rộng trái tim để thương yêu và quảng đại như Chúa đã yêu thương chúng ta. Amen.