PHỤ NỮ XƯA VÀ NAY - Từ Thánh nữ Monica đến người mẹ Công giáo hôm nay

Hiền Mẫu527 lượt xem

In

PHỤ NỮ XƯA VÀ NAY 

Từ Thánh nữ Mônica đến người mẹ Công giáo hôm nay

Chủ đề: “Mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai”

Khẩu hiệu: “Anh em là ánh sáng thế gian” (Mt 5,14)

Lm. Clêmentê Nguyễn Văn Lanh

DẪN NHẬP: NGƯỜI PHỤ NỮ – MỘT CÂU CHUYỆN KHÔNG BAO GIỜ CŨ

Nếu hỏi: “Người phụ nữ hôm nay khác người phụ nữ ngày xưa ở điểm nào?”, chúng ta có thể trả lời rất nhanh: khác về điều kiện sống, học vấn, nghề nghiệp, công nghệ và vị trí xã hội. Nhưng nếu hỏi sâu hơn: “Điều gì làm nên giá trị đích thực của một người phụ nữ?”, thì câu trả lời lại không thay đổi: phẩm giá của người phụ nữ đến từ chính Thiên Chúa.

Hơn hai ngàn năm trước, Đức Giêsu đã bước qua nhiều ranh giới văn hóa của thời đại để gặp gỡ, tôn trọng và trao trách nhiệm cho phụ nữ. Người trò chuyện với người phụ nữ Samari (x. Ga 4), đón nhận Maria Mácđala và trao cho bà sứ mạng trở thành một trong những người đầu tiên loan báo Tin Mừng Phục Sinh (x. Ga 20,17-18); Người cũng ngợi khen bà góa nghèo dâng hai đồng tiền nhỏ như một bài học lớn về lòng quảng đại (x. Mc 12,41-44). Vì thế, người phụ nữ chưa bao giờ là một "nhân vật phụ" trong lịch sử cứu độ.

Vấn đề hôm nay không phải là ép buộc phụ nữ trở về với quá khứ hay chạy theo xu hướng hiện đại một cách mù quáng. Cốt lõi là: Trong một thế giới biến động từng ngày, người phụ nữ Công giáo phải sống thế nào để vừa giữ được căn tính, vừa trở thành một môn đệ thừa sai và là ánh sáng cho trần gian?

I. TỪ "TAM TÒNG, TỨ ĐỨC" ĐẾN PHẨM GIÁ NGƯỜI PHỤ NỮ

Trong xã hội Á Đông truyền thống, người phụ nữ thường được giáo dục theo khuôn mẫu "tam tòng, tứ đức", đề cao sự hy sinh, phục tùng và thu vén gia đình. Nhiều giá trị trong truyền thống ấy rất đáng quý: lòng chung thủy, hiếu thảo, đảm đang và trách nhiệm. Tuy nhiên, Tin Mừng giúp chúng ta thanh luyện truyền thống, để không biến những giá trị tốt đẹp thành gánh nặng khiến người phụ nữ bị coi nhẹ hay tổn thương phẩm giá.

Ngay từ trang đầu của Kinh Thánh, nhân vị con người đã được khẳng định: “Thiên Chúa sáng tạo con người theo hình ảnh mình, Thiên Chúa sáng tạo con người theo hình ảnh Thiên Chúa, Thiên Chúa sáng tạo con người có nam có nữ.” (St 1,27)

Phẩm giá người phụ nữ không bắt đầu từ việc chị đã lập gia đình hay chưa, có con hay chưa, làm nội trợ hay làm lãnh đạo. Phẩm giá ấy bắt đầu từ việc chị là một con người được Thiên Chúa yêu thương và tạo dựng theo hình ảnh Người.

Trong Thư gửi các phụ nữ, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với mọi người phụ nữ, từ người mẹ, người vợ, người con, đến người lao động và người dấn thân xã hội. Ngài nhấn mạnh rằng chính những đóng góp âm thầm hằng ngày của phụ nữ đã góp phần dệt nên lịch sử nhân loại. Người phụ nữ không cần phải trở thành "người đàn ông thứ hai" mới chứng minh được giá trị của mình.

II. BÌNH ĐẲNG KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ GIỐNG HỆT NHAU

Nam và nữ bình đẳng về phẩm giá, nhưng không có nghĩa là phải đồng nhất về bản tính. Bình đẳng không xóa bỏ sự khác biệt, mà tôn trọng và phát huy vẻ đẹp riêng biệt của từng giới. Như một hình ảnh so sánh: Cây đàn violin không cần phải trở thành cây piano mới chứng minh được giá trị của nó.

Người phụ nữ có thể là bác sĩ, kỹ sư, giáo viên, doanh nhân hay nhà lãnh đạo; chị cũng có thể là người mẹ ở nhà toàn thời gian chăm sóc con cái và âm thầm vun đắp gia đình. Điều quyết định giá trị không nằm ở câu hỏi "Tôi đang giữ chức vụ gì?", mà ở chỗ "Tôi đang trở thành người như thế nào trước mặt Thiên Chúa và trước mặt những người Người trao cho tôi?"

III. KHÔNG CHỈ "LÀM VIỆC" – NHƯNG ĐANG XÂY DỰNG CON NGƯỜI

Thế giới hiện đại mở ra nhiều cơ hội cho phụ nữ khẳng định bản thân. Tuy nhiên, nguy cơ lớn nhất là khi người phụ nữ thành công ngoài xã hội nhưng lại vô tình bỏ quên ngôi nhà của mình:

- Có hàng ngàn người theo dõi trên mạng xã hội, nhưng lại không có thời gian lắng nghe đứa con kể chuyện.

- Đạt được nhiều thành tựu sự nghiệp, nhưng con cái lại lớn lên trong sự thiếu vắng tình mẫu tử.

Vì thế, người phụ nữ Công giáo không tự đặt mình vào thế đối lập "ở nhà hay ra xã hội", mà cần suy nghĩ: "Tôi làm thế nào để mọi nơi tôi hiện diện đều trở thành nơi Đức Kitô được nhận biết và yêu mến?" Gia đình không phải là "nhà tù", mà là Giáo hội tại gia và là cánh cửa đầu tiên của công cuộc truyền giáo.

IV. THÁNH NỮ MONICA – MẪU GƯƠNG MÔN ĐỆ VÀ NHÀ TRUYỀN GIÁO

Nhắc đến người mẹ Công giáo, Thánh nữ Monica là mẫu gương vượt thời gian. Ngài không có những bài thuyết giảng nổi tiếng, không viết sách thần học, cũng không giữ chức vụ xã hội. Nhưng ngài đã làm một việc vĩ đại: kiên trì cầu nguyện và yêu thương.

Khi đứa con Augustinô đi xa trong lối sống và đức tin, Monica không bỏ cuộc. Ngài khóc, cầu nguyện và lấy tình thương đáp lại sự nổi loạn. Kết quả là Augustinô đã trở về, trở thành linh mục, giám mục và là một trong những Tiến sĩ vĩ đại nhất của Hội Thánh. Monica đã truyền giáo không bằng lời nói chói lòa, mà bằng một đời sống âm thầm và kiên trì.

Ngài dạy chúng ta rằng: Một người mẹ quỳ cầu nguyện trước Thánh Thể có thể đang làm một việc lớn lao hơn rất nhiều điều thế gian nhìn thấy.

V. TỪ MONICA ĐẾN NGƯỜI MẸ HÔM NAY: CHIẾN TRƯỜNG ĐÃ THAY ĐỔI

Thời Thánh Monica có những thách thức riêng, nhưng người mẹ thời đại kỹ thuật số phải đối mặt với một chiến trường hoàn toàn mới.

Ngày xưa, người mẹ lo lắng con đi đâu ngoài đường. Ngày nay, dù ngồi ngay bên cạnh, người mẹ vẫn có thể "mất" con vào thế giới ảo: con đang xem gì, nói chuyện với ai, và chịu ảnh hưởng bởi những tư tưởng nào trên Internet?

Do đó, giáo dục đức tin và nhân cách hôm nay không chỉ dừng lại ở việc cho ăn no, mặc đẹp, học giỏi, mà còn phải giúp con: biết Chúa – biết cầu nguyện – biết phân định đúng sai – và biết yêu thương.

Người mẹ Công giáo hôm nay cần trở thành người hướng dẫn con trong thế giới thật và người đồng hành với con trong thế giới số. Điều đó không đạt được bằng sự kiểm soát khắt khe, mà bằng niềm tin và sự đối thoại:

- Thay vì chỉ hỏi "Con được mấy điểm?", hãy hỏi "Hôm nay con có chuyện gì buồn không?"

- Thay vì chỉ quan tâm bài vở, hãy hỏi "Hôm nay con đã làm điều gì tốt cho người khác?" và "Con có nhớ đến Chúa không?"

VI. GIA ĐÌNH – VÙNG TRUYỀN GIÁO ĐẦU TIÊN

Lời mời gọi “Mỗi Kitô hữu là một môn đệ thừa sai” và “Anh em là ánh sáng thế gian” (Mt 5,14) dành cho mọi người mẹ Công giáo ngay trong chính đời sống thường nhật.

Ánh sáng Tin Mừng không nhất thiết phải là điều gì chói lòa. Ngược lại, ánh sáng xuất hiện khi người mẹ biết thể hiện đức tin qua từng hành động nhỏ:

- Cúi đầu cầu nguyện trước bữa ăn hay trước giờ ngủ.

- Biết nói lời "xin lỗi" và "cảm ơn" với gia đình.

- Trung thực trong công việc và từ chối lan truyền tin giả, lời xúc phạm trên mạng xã hội.

- Sống tử tế, bao dung giữa một thế giới đang thiếu vắng sự tử tế.

VII. CHÂN DUNG "5 VỪA" CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ CÔNG GIÁO HÔM NAY

  1. Vừa bình đẳng, vừa giữ căn tính: Tự tin về giá trị bản thân nhưng không đánh mất sự nữ tính khiêm tốn. Trở thành chính mình theo chương trình của Thiên Chúa.
  2. Vừa bước ra, vừa trở về: Dấn thân phục vụ xã hội nhưng luôn lấy gia đình làm điểm tựa vững chắc. Không đổi hạnh phúc gia đình lấy thành công cá nhân.
  3. Vừa thành công, vừa phục vụ: Tài năng đi liền với sự khiêm tốn. Ý thức lời Chúa dạy: “Ai muốn làm lớn giữa anh em, thì phải làm người phục vụ” (Mt 20,26).
  4. Vừa hiện đại, vừa giữ đức tin: Làm chủ công nghệ chứ không để công nghệ làm chủ. Cập nhật tri thức thời đại nhưng giữ vững giá trị Tin Mừng.
  5. Vừa là môn đệ, vừa là thừa sai: Ở lại với Chúa trong cầu nguyện (môn đệ), rồi mang Chúa đến với gia đình và xã hội (thừa sai).

VIII. KẾT LUẬN: HÃY LÀM NGƯỜI MẸ THEO TIN MỪNG

Mừng kính Thánh nữ Monica, Hội Thánh không chỉ cầu xin cho các bà mẹ "chịu đựng giỏi hơn", mà cầu xin cho các mẹ: mạnh mẽ hơn trong đức tin, khôn ngoan hơn trong giáo dục con cái, và can đảm hơn trong sứ mạng loan báo Tin Mừng.

Người mẹ Công giáo hôm nay không chỉ nuôi dưỡng thể xác, mà còn giúp con lớn lên trong Đức Kitô; không chỉ dạy con thành công ở đời này, mà còn hướng dẫn con sống có giá trị trước mặt Thiên Chúa. Sự thay đổi của một con người sẽ biến đổi một gia đình, và từ gia đình, xã hội sẽ được đổi mới.

Ở đâu có người mẹ cầu nguyện, ở đó có hy vọng.

Ở đâu có người mẹ sống Tin Mừng, ở đó ánh sáng Đức Kitô được chiếu tỏa.

 ----------------------------------------------------------------------

TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Kinh Thánh Cựu Ước và Tân Ước.
  2. Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II (1988), Tông thư Mulieris Dignitatem (Phẩm giá người phụ nữ).
  3. Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II (1988), Tông huấn Christifideles Laici (Sứ mạng người giáo dân).
  4. Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II (1995), Thư gửi các phụ nữ (Letter to Women).
  5. Đức Giáo hoàng Phanxicô (2013), Tông huấn Evangelii Gaudium (Niềm vui Tin Mừng - về sứ mạng môn đệ thừa sai).
  6. Thánh Augustinô, Tự thú (Confessiones - Các chương ghi chép về Thánh nữ Monica).
  7. Hội đồng Giám mục Việt Nam, Định hướng Mục vụ Gia đình và Truyền giáo.