----

   Trong lịch sử Giáo Hội Công giáo, Thánh Giáo hoàng Piô X (1835–1914) được biết đến như vị mục tử mang khẩu hiệu "Canh tân mọi sự trong Đức Kitô" (Instaurare omnia in Christo). Đối với ngài, sự canh tân không bắt đầu từ những đổi mới bên ngoài, nhưng từ việc đưa mọi thành phần Dân Chúa trở về với nguồn mạch của đời sống Kitô hữu là chính Đức Kitô đang hiện diện trong Bí tích Thánh Thể.

   Bởi thế, dấu ấn nổi bật trong triều đại của ngài là việc cổ võ giáo dân siêng năng rước lễ và đặc biệt mở đường để trẻ em được rước lễ lần đầu sớm hơn, khi đã đạt đến tuổi khôn và được chuẩn bị đầy đủ. Đây không phải là sự đơn giản hóa việc lãnh nhận Bí tích Thánh Thể, nhưng là thao thức giúp các em được gặp gỡ Chúa Giêsu ngay từ những năm đầu đời, khi tâm hồn còn đơn sơ và dễ đón nhận hồng ân của Thiên Chúa.

  Tuy nhiên, Thánh Piô X không bao giờ chủ trương rằng chỉ cần đủ tuổi là có thể rước lễ. Trong thông điệp Acerbo Nimis, ngài yêu cầu các mục tử, đặc biệt trong mùa Chay, phải tận tình hướng dẫn các em bằng giáo lý và những lời giải thích phù hợp để các em lãnh nhận Bí tích Thánh Thể với lòng tin, sự hiểu biết và lòng tôn kính. Việc mở rộng cánh cửa đến với Thánh Thể luôn đi đôi với việc chuẩn bị tâm hồn.

   Đồng thời, ngài cũng tha thiết khuyến khích các tín hữu rước lễ thường xuyên, nhưng luôn nhấn mạnh việc xét mình, sống trong tình trạng ân sủng và đến với bàn tiệc Thánh bằng lòng kính sợ yêu mến. Theo Thánh Piô X, càng năng kết hiệp với Chúa Giêsu Thánh Thể, đời sống Kitô hữu càng được nuôi dưỡng và biến đổi, miễn là mỗi lần rước lễ đều xuất phát từ một đức tin chân thành.

   Con đường mục vụ của Giuseppe Sarto cũng phản ánh rất rõ những điều ngài đã giảng dạy. Sau ngày lãnh nhận chức linh mục và cử hành Thánh lễ mở tay tại quê nhà, cha Giuseppe được bổ nhiệm làm phó xứ Tombolo. Chín năm sau, ngài được sai đến làm cha sở giáo xứ Salzano. Trong suốt mười bảy năm phục vụ với tư cách phó xứ rồi chính xứ, cha Giuseppe sống đời hy sinh âm thầm, tận tụy với đoàn chiên, đặc biệt quan tâm đến những người nghèo khổ, người đau yếu và trẻ em. Giáo dân cảm nhận nơi ngài hình ảnh một người cha hiền lành, gần gũi và quảng đại.

Điều đáng quý là cha Giuseppe chưa bao giờ tìm kiếm địa vị hay danh vọng. Thế nhưng chính đời sống khiêm nhường và trung tín ấy lại khiến các bề trên tín nhiệm. Đức Giám mục Treviso mời ngài về Tòa Giám mục làm Chưởng ấn, đồng thời đảm nhận chức Giám đốc Chủng viện. Dù ở bất cứ cương vị nào, ngài vẫn chu toàn nhiệm vụ với tinh thần vâng phục và trách nhiệm.

Năm 1884, Đức Giáo hoàng Lêô XIII bổ nhiệm ngài làm Giám mục giáo phận Mantua. Ý thức sự bất xứng của mình, Giuseppe Sarto muốn từ chối, nhưng cuối cùng đã khiêm tốn vâng phục ý muốn của Giáo Hội. Khi nhận sứ vụ mới, ngài xác định chương trình mục vụ của mình bằng một lời hứa thật đơn sơ nhưng đầy sức mạnh: "Dân chúng sẽ thấy tôi luôn kiên trì trong chức vụ, luôn hiền từ và đầy bác ái."

   Những lời ấy không chỉ là một khẩu hiệu, nhưng đã trở thành lối sống của ngài suốt cuộc đời, từ khi còn là linh mục giáo xứ cho đến khi trở thành Giáo hoàng. Chính trong dịp chuẩn bị lên đường nhận giáo phận mới đã diễn ra một câu chuyện rất đẹp giữa vị tân Giám mục và người mẹ của mình. Khi ấy, Giuseppe ôm hôn mẹ trước giờ chia tay và vui vẻ đưa chiếc nhẫn Giám mục cho mẹ xem. Người mẹ cũng mỉm cười giơ bàn tay với chiếc nhẫn cưới đã theo bà suốt cuộc đời hôn nhân rồi nhẹ nhàng nói: "Không có chiếc nhẫn của mẹ thì chẳng có chiếc nhẫn của con."   

   Chỉ một câu nói ngắn gọn đã chứa đựng cả một bài học lớn. Chiếc nhẫn Giám mục là dấu chỉ của sứ vụ, nhưng chiếc nhẫn cưới của người mẹ mới là biểu tượng của một gia đình sống trung thành với Thiên Chúa. Nếu không có mái ấm ấy, không có những hy sinh âm thầm của cha mẹ, không có lời kinh gia đình, không có những bài giáo lý đầu tiên và tấm gương sống đức tin hằng ngày, thì sẽ không có vị linh mục Giuseppe Sarto, càng không có vị Giáo hoàng Piô X sau này.

   Không phải ngẫu nhiên mà nhiều năm sau, khi trở về quê hương Riese, Thánh Gioan Phaolô II đã nhắc lại chính câu chuyện ấy. Ngài khẳng định rằng bên cạnh sự hiện diện của người cha, trái tim của người mẹ giữ một vai trò không thể thay thế trong việc hình thành đời sống đức tin và vun trồng ơn gọi của con cái. Đó cũng là lý do Thánh Piô X luôn nhìn nhận công việc giáo dục của gia đình là nền tảng của đời sống Kitô hữu.

   Khi đặt câu chuyện ấy bên cạnh cuộc cải cách về Thánh Thể, chúng ta hiểu rõ hơn ý hướng của Thánh Piô X. Ngài hạ tuổi rước lễ lần đầu không phải để rút ngắn hành trình thiêng liêng, nhưng để gieo hạt giống Thánh Thể vào lúc đức tin của trẻ đang được hình thành mạnh mẽ nhất. Tuy nhiên, hạt giống ấy chỉ có thể lớn lên nếu được nuôi dưỡng bằng giáo lý đúng đắn, bằng đời sống phụng vụ của giáo xứ và trước hết bằng bầu khí đức tin trong gia đình.

Ngày nay, nhiều gia đình dành nhiều công sức chuẩn bị quần áo đẹp, tiệc mừng hay những bức ảnh lưu niệm cho ngày rước lễ lần đầu của con em mình. Tất cả những điều ấy đều đáng quý. Nhưng điều quý giá hơn cả vẫn là chuẩn bị cho các em một tâm hồn biết yêu mến Chúa Giêsu Thánh Thể. Một em nhỏ có thể quên chiếc áo mình đã mặc, nhưng sẽ không dễ quên nếu được cha mẹ dạy rằng Chúa Giêsu thật đang chờ mình nơi Bí tích Thánh Thể.

Cuộc đời của Thánh Piô X nhắc mỗi gia đình Công giáo hôm nay rằng cha mẹ chính là những người dạy giáo lý đầu tiên cho con cái. Không ai có thể thay thế lời kinh buổi tối trong gia đình, gương sáng của cha mẹ khi tham dự Thánh lễ, lòng yêu mến Thánh Thể được thể hiện trong cuộc sống hằng ngày. Chính nơi mái ấm ấy, những ơn gọi tương lai được âm thầm lớn lên.

Nếu chiếc nhẫn Giám mục khiến người đời ngưỡng mộ, thì chiếc nhẫn cưới của người mẹ lại nhắc chúng ta về điều quan trọng hơn: mọi ơn gọi lớn lao đều được bắt đầu từ một gia đình biết yêu mến Chúa.

   Ngày lễ kính Thánh Giáo hoàng Piô X mời gọi mỗi người chúng ta trở về với điều căn bản nhất của đời sống Kitô hữu: yêu mến Thánh Thể, siêng năng học hỏi giáo lý, xây dựng gia đình thành Hội Thánh tại gia và gieo trồng đức tin cho con trẻ ngay từ những năm đầu đời. Bởi khi nền móng được đặt vững trên Đức Kitô, hoa trái của sự thánh thiện sẽ âm thầm nảy nở qua từng thế hệ.

   Lạy Thánh Giáo hoàng Piô X, vị mục tử đã dành trọn cuộc đời để canh tân Giáo Hội bằng việc đưa các tín hữu đến gần Chúa Giêsu Thánh Thể, xin cầu bầu cùng Chúa cho chúng con.